Intervista ma’ Ben Camille
“Iva, bla dubju. Is-serje tesponi lit-tfal għall-Malti b’mod naturali u divertenti!”
Peppa Pig hu wieħed mill-aktar cartoons popolari u segwiti fid-dinja tat-tfal, u issa nistgħu nsegwuh saħansitra bil-Malti!
Imma kif jirnexxilek tibdel il-lingwa ta’ storja, taċ-ċajt li jingħad u tal-kanzunetti li jkun hemm fil-verżjoni oriġinali u xorta kollox jibqa’ jidher naturali?
Tkellimna ma’ Ben Camille dwar il-proċessi tat-traduzzjoni u d-duppjaġġ (dubbing), u kif dawn jaħdmu mal-ħin u r-ritmu tad-diskors u l-konverżazzjonijiet fl-iskript oriġinali bl-Ingliż, u kif il-kliem u l-espressjonijiet magħżula bil-Malti jibqgħu ċari u naturali biżżejjed sabiex jinftiehmu mit-tfal. Hawnhekk se ssibu wkoll xi pariri għal min jixtieq jaħdem bil-vuċi (u bil-lingwa Maltija)!
F’serje tant magħrufa, maħbuba u ta’ stoffa bħalma hi Peppa Pig x’kienet l-akbar sfida biex din titwassal kollha kemm hi bil-Malti?
L-akbar sfida kienet li nżommu l-ispirtu u s-sempliċità tas-serje filwaqt li nittrasferuha għal-lingwa Maltija b’mod naturali. Peppa Pig hija mibnija b’lingwa faċli, umoriżmu sottili u ritmu mgħaġġel, u kellna niżguraw li dawn l-elementi kollha jibqgħu jinħassu bil-Malti mingħajr ma l-lingwa tidher artifiċjali.
Agħtina l-proċessi differenti, wieħed wara l-ieħor, li huma involuti biex minn episodju ta’ Peppa Pig bl-Ingliż, dan jixxandar fuq l-istazzjon lokali bil-Malti.
Il-proċess jibda bit-traduzzjoni tal-iskript mill-Ingliż għall-Malti. Wara jsir il-casting tal-vuċijiet u l-irrekordjar fl-istudio taħt id-direzzjoni ta’ direttur tad-duppjaġġ. Imbagħad inqabblu l-irrekordjar mal-movimenti tal-karattri u jsir il-mixing tal-awdjo u finalment l-episodju jitħejja għax-xandir.
X’jinvolvi l-proċess tat-traduzzjoni? Kien hemm xi espressjonijiet li tawkom uġigħ ta’ ras kif se ssibu kliem jew frażijiet għalihom bil-Malti? U kif tagħżel bejn l-użu tal-Malti Standard u dak li nsejħulu “mitkellem”, anke jekk dan ukoll hu parti mill-Istandard?
It-traduzzjoni tinvolvi aktar minn sempliċi bidla tal-kliem. Trid tifhem il-kuntest, l-età tat-tfal u t-ton tas-serje. Kien hemm espressjonijiet Ingliżi li ma għandhomx ekwivalenti diretti bil-Malti, u f’dawk il-każijiet kellna nsibu soluzzjonijiet kreattivi li jżommu t-tifsira u l-effett umoristiku. Rigward l-Istandard u l-mitkellem nippruvaw insibu bilanċ: nużaw Malti korrett iżda naturali, li t-tfal jistgħu jifhmuh u jużawh fil-ħajja ta’ kuljum.
Kemm hu importanti li l-kliem “jidħol fil-ħin” (lip-sync) meta jsir id-duppjaġġ (id-dubbing)?
Huwa importanti ħafna. Anke jekk Peppa Pig huwa animazzjoni, it-tfal jinnotaw jekk il-vuċi ma taqbilx mal-moviment tal-ħalq. Lip-sync tajjeb jagħmel l-esperjenza aktar kredibbli u pjaċevoli.
Allura x’jiġri meta l-karattru jkun għadu għaddej jitkellem bl-Ingliż, fil-verżjoni oriġinali, imma s-sentenza jew l-espressjoni bil-Malti tkun iqsar, jew bil-kontra?
F’dawk is-sitwazzjonijiet l-iskript jiġi adattat. Xi kultant inżidu kelma jew frażi qasira biex nimlew il-ħin, jew inkella nqassru jew nissimplifikaw sentenza itwal. Kollox isir bl-attenzjoni biex ma jinbidilx it-tifsir oriġinali.
Min jidderieġi l-irrekordjar tal-iskript fl-istudio?
L-irrekordjar jitmexxa minn direttur tad-duppjaġġ, li jkun responsabbli biex jiggwida l-atturi tal-vuċi, jiżgura li t-ton ikun adattat u li l-kliem jidħol tajjeb fil-ħin.
Kemm-il prova tieħu, xena, bejn wieħed u ieħor, sabiex toħroġ perfetta?
Normalment tieħu bejn prova waħda u tlieta, skont il-kumplessità tax-xena u t-tul tad-djalogu. Xi xeni joħorġu tajbin mill-ewwel; oħrajn jeħtieġu aktar ħin.
Kif tkun l-atmosfera fl-istudios waqt li jkunu qegħdin jiġu rrekordjati dawn ix-xeni?
L-atmosfera ġeneralment tkun pożittiva u rilassata. Minkejja l-professjonalità meħtieġa hemm ħafna daħk u entużjażmu, speċjalment għax qed naħdmu fuq serje li hija maħbuba mit-tfal.
Taħseb li Peppa Pig bil-Malti qed jgħin lit-tfal u lill-istudenti inġenerali jitgħallmu kliem ġdid jew jitkellmu b’Malti aħjar, sa minn età żgħira, filwaqt li jesponihom lejn il-Malti, b’gost?
Iva, bla dubju. Is-serje tesponi lit-tfal għall-Malti b’mod naturali u divertenti, u tgħinhom jitgħallmu kliem u strutturi ġodda mingħajr pressjoni. Dan jgħin biex il-Malti jinħass bħala lingwa ħajja u pjaċevoli.
Agħti xi pariri lil dawk l-istudenti li jixtiequ jaħdmu fil-qasam tad-duppjaġġ meta jikbru.
L-ewwel nett nemmen li m’għandhomx jibżgħu jippruvaw. Id-duppjaġġ huwa qasam kreattiv li jilqa’ ħafna tipi differenti ta’ vuċijiet u personalitajiet. Inħeġġiġhom jemmnu fil-vuċi tagħhom, jaħdmu fuq il-Malti tagħhom u jieħdu kull opportunità biex jipprattikaw – anke jekk jibdew b’affarijiet żgħar. Importanti wkoll li jkunu kurjużi, jisimgħu u jitgħallmu minn professjonisti oħra, u jiftakru li bil-passjoni, il-paċenzja u d-dedikazzjoni anke ħolma li tibda bħala interess tista’ ssir karriera.
